09/09, czyli dziewiąty września

Wikipedia podaje, że Kościół rzymski przedkłada następujące osoby:
bł. Aniela Salawa (tercjarka)
św. Audomar (biskup Thérouanne)
bł. Eutymia Üffing (zakonnica)
bł. Jakub Laval (duchacz)
św. Kiaran z Clonmacnois (apostoł Irlandii)
bł. Piotr Bonhomme (prekursor oświaty dla głuchoniemych)
św. Piotr Klawer (prezbiter)

Tradical mówi: Wulfhilda

Serwis Tradical informuje o św. Wulfhildzie, mniszce benedyktyńskiej: Saint Wulfhilda, Virgin: West Saxon noblewoman, Benedictine nun of Wiltun (Wilton), and Abbess of Berecingum (Barking), where she died circa AD 1000.

Imię Wulfhilda zawiera w sobie dwa germańskie elementy: wulf- / wolf- ‘wilk’ i -hild (swn. hiltea / hiltja) ‘walka’.

4lomza.pl

Serwis 4lomza.pl podaje świętych benedyktyńskich na dziś:

Święty Audomar z Thérouanne (+ok. 667)
Święty Omer (+670)
Święta Osmanna z Saint Brieuc (+650)
Święta Wulftruda (Wilfryda, Wolfryda) (+988)
Święta Wulfhilda (ok. 940 – 1003)

Stary kalendarz?

W 1868 r. było Georgoniusza i Adriana

30 czerwca. Emilii i Lucyny; Władysław król

Takie święte były w kalendarzu z roku 1868.


W 1908 (Kalendarz Czecha): Lucyny i Emiliany

Gość.pl uważa, że dziś Świętych Pierwszych Męczenników Kościoła Rzymskiego (zbiorczo, po Piotrze i Pawle?) oraz św. Władysława, króla.

Kim był Święty Władysław?

Królem Węgier, rycerzem chrześcijańskim. Dawniej wspominany 27 czerwca.

22 czerwca. Tomasz More

Sir Tomasz More. Kanclerz, urzędnik, klerk, ojciec rodziny. Człowiek z poczuciem humoru i niezachwianą pewnością sumienia, które nie ferowało wyroków co do cudzych postaw. I napisał utopistyczną Utopię, która daje do myślenia, choć oczywiście odbija poglądy czasu powstania. Kto by jednak chciał przeczytać, że już pięć stuleci temu można było czuć odrazę do myślistwa, znajdzie tam te zdania. Co na to św. Hubert i jego brać myśliwska?

Among those foolish pursuers of pleasure they reckon all that delight in hunting, in fowling, or gaming, of whose madness they have only heard, for they have no such things among them. […]
But if the pleasure lies in seeing the hare killed and torn by the dogs, this ought rather to stir pity, that a weak, harmless, and fearful hare should be devoured by strong, fierce, and cruel dogs. Therefore all this business of hunting is, among the Utopians, turned over to their butchers, and those, as has been already said, are all slaves, and they look on hunting as one of the basest parts of a butcher’s work, for they account it both more profitable and more decent to kill those beasts that are more necessary and useful to mankind, whereas the killing and tearing of so small and miserable an animal can only attract the huntsman with a false show of pleasure, from which he can reap but small advantage. They look on the desire of the bloodshed, even of beasts, as a mark of a mind that is already corrupted with cruelty, or that at least, by too frequent returns of so brutal a pleasure, must degenerate into it.

https://theopenutopia.org/full-text/book-ii-of-utopia/

W 1951 roku czasopismo Znak opublikowało opowiadanie Hanny Malewskiej Sir Tomasz More odmawia.

Aż trudno sobie wyobrazić, co mogli czuć ludzie bezskutecznie starający się dowiedzieć czegoś o więzionych wówczas bliskich, torturowanych, poniżanych, skazywanych na śmierć. Możliwość odwiedzenia więźnia przez córkę — tekst czytany w mrocznym (lub cudownym dla piszących z entuzjazmem o budowie Nowej Huty) roku 1951 — kreował antykatolicką i łamiącą sumienia poddanych tyranię Henryka jako chwilami sielankową, bo pożegnanie się ze skazańcem było niemożliwym do spełnienia pragnieniem w Polsce Ludowej. O sumieniu i odmowie.
Z tego sumiennego ducha było non possumus Stefana Wyszyńskiego i wytrwałość w torturach Antoniego Baraniaka. „Odrobina koniecznej odwagi” — tak napisał w heroiczno-ironicznym cudzysłowie poeta, co nie był już młody…

Jan Paweł II ogłosił Sir Tomasza patronem polityków, działaczy państwowych.

24 maja. Święty Dawid, król szkocki

Dawid, król Izraela, też jest świętym, choć nieczęsto się o tym mówi. 24 maja Wikipedia nam podaje pod rozwagę żywoty następujące:

  • św. Dawid I (król Szkocji)
  • bł. Ludwik Zefiryn Moreau (biskup)
  • św. Wincenty z Lerynu (mnich i ojciec Kościoła)

Ksiądz Skarga na 24 maja

Ksiądz Skarga w Żywotach Świętych z 1592 roku polecał do czytania żywot Mojżesza Zakonodawce, czyli tego, kto spisał Zakon, czyli Prawo, czyli Torę.

Święty Dawid, król Szkocji

Pełne średniowiecze. Fundował klasztory, rządził sprawiedliwie.

Królowa Estera

Niemieckojęzyczny leksykon dziś przypomina Esterę, królową Persji.

Rembrandt

Może dlatego towarzyszka króla Kazimierza nosić miała takie imię?

Inni święci 24 maja

Dnia 24-go maja w Antyochii uroczystość św. Manahena, brata tetrarchy Heroda; jako nauczyciel i Prorok Nowego Testamentu w temże mieście działał z wielkiem powodzeniem i stamtąd odszedł do wiecznej szczęśliwości. — Również pamiątka błog. Joanny, małżonki Chuza, będącego zarządcą u Heroda; święty Łukasz wspomina o niej w swej Ewangelii. — W Porto pod Rzymem męczeństwo świętego Wincencyusza. — W Brescyi uroczystość świętej Afry, Męczenniczki pod cesarzem Hadryanem. — W Nantes w Bretanii śmierć męczeńska świętych Braci Donacyana i Rogacyana, którzy pod Dyoklecyanem z powodu swej wiary uwięzieni, torturowani i poszarpani byli; wkońcu dzidą przebici i ścięci. — W Istryi śmierć męczeńska św. Zoellusa, Serwicyusza, Feliksa, Sylwana i Dyoklesa. —Tegoż dnia męczeństwo hetmana Melecyusza z 252 towarzyszami, którzy różnymi sposobami zostali zamęczeni. — Również pamiątka św.MęczenniczekZuzanny, Marcyany i Palladyi; były one żonami wspomnianych poprzednio żołnierzy i zostały razem z dziećmi pozbawione życia. — W Medyolanie pamiątka św. Robustyana, Męczennika. — W Marokku dzień zgonu błog. Jana de Prado z zakonu ostrej reguły Bosonogich; z powodu głoszenia Ewangelii uwięziono go, biczowano i zadawano mu różne męczarnie, aż wkońcu na stosie oddał swe życie za Chrystusa. — W klasztorze Lerin uroczystość św. Wincencyusza, Kapłana, który dla swej uczoności i świętości w wielkiem był poważaniu. — W Bolonii przeniesienie relikwii św. Dominika, Wyznawcy, za czasów Papieża Grzegorza IX.

28 stycznia. Tomasz z Akwinu

Dar syntezy, pracowitość, systematyczność. Wiele dobrego można powiedzieć o Tomaszu jako człowieku. W lekturze Tomaszowej sumy ważne są sed contra — pracowicie rozważane kontrargumenty.

Benozzo Gozzoli, fragment obrazu Triumf św. Tomasza

Nie tylko teolog systematyzujący

Poeta. Wybitny, choć może nie wykwintny — średniowieczny wiersz łaciński różnił się systemowo od tworzony za Horacego.

Kardynał Newman, święty

Nie podejmuję się tworzenia biografii kardynała Newmana (beatyfikowany w 2010, kanonizowany w 2019, wspomnienie 9 października), ale też nie taki jest cel tego serwisu.

Św. Jan Henryk Newman (1801–1890) w wieku 23 lat

Dziś chciałbym przypomnieć tylko jeden fakt. Ten uczony i duchowny, który przeszedł z anglikanizmu na rzymski katolicyzm (9 października 1845 to data tej decyzji, do której się przyczynił bł. Dominik Barberi), był angielskim intelektualistą swoich czasów. Brał więc udział w polemikach prasowych na łamach wolnych mediów.

A Jan Paweł III?

Jest jakiś klimat newmanowski w filmie Nowy papież, gdzie John Malkovich gra postać Sir Johna Brannoxa, kardynała mieszkającego w swojej angielskiej posiadłości, niezbyt znanego w Rzymie, szanowanego za sprowadzenie wielu anglikanów na łono Kościoła Rzymskiego.

Zdjęcia promocyjne HBO

Nie jest to święty uśmiechnięty, jak śpiewały dorosłe już dzieci z Arki Noego. Urząd ciąży, troski zmieniają?

Newman jest wzorem (a może przestrogą). Co wywinie Jan Paweł III i czy wykaże się cnotą bądź heroizmem, dalszy ciąg serialu pokaże.

Dominik Barberi, bł.

Dominik od Matki Bożej, właśc. Domenico Barberi (ur. 22 czerwca 1792 w Pallanzana k. Viterbo we Włoszech, zm. 27 sierpnia 1849 k. Reading w Anglii) – członek Zgromadzenia Męki Pańskiej i teolog, kapłan, błogosławiony Kościoła rzymskokatolickiego. (Wikipedia).

By N. Diotallevi – archives des passionistes de Rome, Domena publiczna, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=2175438

Zwany jest apostołem Anglii — chodzi oczywiście o skłanianie anglikanów (lecz chyba nie tylko) do przyjęcia wiary katolickiej rzymskiej. Swoją postawą przełamał wątpliwości Johna Henry’ego Newmana.

Wspomnienie

Bł. Dominik wspominany jest 27 sierpnia.

Będą nowi Święci Pańscy

Doniesiono właśnie z Watykanu (KAI), że papież Franciszek zatwierdził dokumenty dotyczące nowych kanonizacji. Zestawimy formy ich imion i nazwisk z informacją zawartą na stronach watykańskiej Kongregacji do spraw Świętych.

Jak oni się nazywają?

Męczeństwo

Benedetto di Santa Coloma de Gramenet (al secolo: Giuseppe Doménech Bonet) e 2 Compagni, dell’Ordine dei Frati Minori Cappuccini; uccisi, in odio alla Fede, in Spagna, fra il 24 luglio e il 6 agosto 1936 kapucyn o. Benedykt z Santa Coloma de Gramenet (imię i nazwisko świeckie: Doménech Bonet) i jego dwóch współbraci zakonnych, zabitych w Hiszpanii w okresie między 24 lipca a 6 sierpnia 1936
Giuseppe Oriol di Barcelona (al secolo: Jaume Barjau y Martí)
Doménech di Sant Pere de Riudebittles (al secolo: Joan Romeu y Canadell)

Giuseppe Maria Gran Cirera e 2 Compagni, Sacerdoti professi dei Missionari del Sacratissimo Cuore di Gesù, e 7 Compagni, Laici; uccisi, in odio alla Fede, in Guatemala tra il 1980 e il 1991 (José María Gran Cirera) — misjonarze od Najświętszego Serca Jezusowego, Józef Maria Cirera i jego dwóch współbraci zakonnych oraz 7 świeckich towarzyszy, którzy zginęli w Gwatemali w okresie między 1981 a 1991
Domingo del Barrio Batz
Faustino Villanueva Villanueva
Juan Alonso Fernández
Tomás Ramírez Caba
Reyes Us Hernández
Rosalío Benito
Nicolás Castro
Miguel Tiu Imul
Juan Barrera Méndez. Na tej stronie jest fiszka dotycząca identyfikacji 14-letniego Juana. Można zobaczyć, jak po latach dokonuje się identyfikacji pomordowanych i męczenników czasów nieodległych. Medycyna sądowa.

Heroiczność cnót

Beato Giovanni Tavelli da Tossignano, dell’Ordine dei Gesuati, Vescovo di Ferrara; nato a Tossignano (Italia) nel 1386 e morto a Ferrara (Italia) il 24 luglio 1446 — bł. Jan Tavelli (1386–1446) z zakonu kleryków apostolskich św. Hieronima, zwanych jezuatami

Gioacchino Masmitjá y Puig, Canonico della Cattedrale di Girona, Fondatore della Congregazione delle Missionarie del Cuore di Maria; nato a Olot (Spagna) il 29 dicembre 1808 e morto a Girona (Spagna) il 26 agosto 1886 — Joachim Masmitjá i Puiga (1808–1886) z Hiszpanii, kapłan, założyciel Zgromadzenia Misjonarek Serca Maryi

Giuseppe Antonio Plancarte y Labastida, Sacerdote diocesano, Fondatore dell’Istituto delle Suore di Maria Immacolata di Guadalupe; nato a Città del Messico (Messico) il 23 dicembre 1840 e morto a Città del Messico (Messico) il 26 aprile 1898 — Józef Antoni Plancarte y Labastida (1840–1898) z Meksyku, kapłana diecezjalnego, założyciela Instytutu Sióstr Maryi Niepokalanej z Guadalupe

Giuseppe Pio Gurruchaga Castuariense, Sacerdote diocesano, Fondatore della Congregazione delle Ausiliatrici Parrocchiali di Cristo Sacerdote; nato a Tolosa (Spagna) il 5 maggio 1881 e morto a Bilbao (Spagna) il 22 maggio 1967 — Józef Pius Gurrachagi Castuariense (1881–1967) z Hiszpanii, kapłan diecezjalny, założyciel Zgromadzenia Służebnic Parafialnych Chrystusa Kapłana

Antonio Maria da Lavaur (al secolo: Francesco Leone Clergue), Sacerdote professo dell’Ordine dei Frati Minori Cappuccini; nato a Lavaur (Francia) il 23 dicembre 1825 e morto a Tolosa (Francia) l’8 febbraio 1907 — Antoni Maria z Lavaur (w świecie François-Léon Clergue; 1825–1907) z Francji, kapłan z Zakonu Braci Mniejszych Kapucynów

Maria del Monte Carmelo della Santissima Trinità (al secolo: Carmen Caterina Bieno), Monaca professa dell’Ordine delle Carmelitane Scalze; nata a Itú, Campinas (Brasile) il 25 novembre 1898 e morta il 13 luglio 1966 a Taubaté (Brasile) — Maria z Góry Karmel od Przenajświętszej Trójcy (w świecie Carmen Caterina Bieno; 1898–1966) z Brazylii, karmelitanka bosa

20 stycznia. Sebastian

We współczesnej Polsce Seba jest raczej bohaterem negatywnym, umięśnionym prostakiem. Święty Sebastian wart jest poznania.


Sebastian przeżył egzekucję!

Jakież było zdziwienie na dworze cesarza Dioklecjana, gdy skazany na śmierć i rozstrzelany pojawił się ponownie świadczyć o swej wierze. My sami myślimy, że Sebastiana zabito strzałami, i tak nam to przedstawia ikonografia.

Święty Sebastian. Jurgów na Spiszu

Postawion tedy męczennik święty za cel i do słupa uwiązany, strzały na sobie zuchwałego i młodego żołnierstwa odnosił. Którymi tak był ustrzelany, pokryty i nadziany, iż go za umarłego wszyścy odeszli. Ciało jego gdy w nocy jedna zacna Rzymianka Hierene, żona Kastula męczennika (…) do pogrzebu z innymi świętymi zjąć przyszła, nalazła go jeszcze żywego i w domu swoim wczasy mu czyniąc, prędko go zdrowym ujźrzała. (Skarga)

Dopiero potem Sebestyjana na śmierć zbito, a ciało jego wrzucono „w miejsce plugawe”.

Skarga, 1592

Pan Podbipięta

Sienkiewicz w Ogniem i mieczem śmierć Longinusa Podbipięty odniósł do męczeństwa (ale jeszcze nie ostatecznego) św. Sebastiana. Tak to ujął Juliusz Kossak.

Formy i znaczenie imienia

Według Franciszka Sowy (na portalu Deon.pl):

Jest to imię wywodzące się z języka łacińskiego. Na gruncie łacińskim było to cognomen, utworzone od greckiego słowa sebastós ‘święty, znakomity’ za pomocą sufiksu -ianus lub od nazwy miast Sebastia.  (…) W Polsce imię jest znane i do dziś używane. Formami spieszczonymi są: Sobek, Sobuś; mogą być także one spieszczeniem rodzimego imienia Sobiesław. (…) Od imienia Sebastian pochodzą nazwiska: Sobek, Sobkiewicz, Sobecki, Sobański, Sobczak, Sobczuk, Sobczański, Sobczyński itp.

Nie bardzo jednak wiadomo, skąd te zmiany, na Sob i Sebes- i góralski Sobestyjon.

19 stycznia. Feliks z Noli, Władysław Łokietek i dobroduszne pająki

Okazuje się, że byli już tacy, co o świętych Pańskich pisali. Dziś przy okazji poszukiwań danych o św. Feliksie z Noli trafiłem na blog martyrologium.blogspot.com. Bardzo ładnie i przejrzyście zredagowane informacje.
Zaczerpnijmy stamtąd jeden z obrazów, ilustrujących, jak ahistorycznie podchodzono do strojów i duchownych z końca wieku III malowano w szatach swojej, o tysiąc dwieście i więcej lat późniejszej epoki.

Pająk zasnuwający jaskinię

20 stycznia rocznica krakowskiej koronacji Władysława znanego wówczas (1320) jako Łoktek, a dziś jako Łokietek. Uczono nas w szkole i opowiadają nam podczas wycieczek do Ojcowskiego Parku Narodowego, że schronił się książę Władysław przed poszukującymi go zwolennikami i sługami króla Wacława II. W 2017 roku badania archeologiczne uprawdopodobniły przebywanie XIV-wiecznych rycerzy w jaskiniach:

Ludzie, którzy pomagali ukryć się Łokietkowi w jaskini, według legendy nie zniszczyli pajęczyny, która zasłaniała otwór wejściowy – mówi Alicja Fiszer, główny specjalista do spraw edukacji Ojcowskiego Parku Narodowego – tylko opuścili Łokietka z góry przez szczelinę. Pajęczyna dodatkowo pokryła się rosą, więc nie wzbudzała żadnych podejrzeń. Zresztą z miejsca, w którym dziś znajduje się brama w kształcie pajęczyny, nie widać dalszych korytarzy. Dlatego było to idealne miejsce, żeby zmylić pościg czeskich rycerzy. (Radio Kraków)

Prawda materialna ma znaczenie, ale w opowieściach ciekawa jest też powtarzalność motywów. Nie będziemy śledzić wszystkich zbiegów i pomocnych im pająków, ale przy okazji wspomnienia Feliksa z Noli przeczytajmy u księdza Skargi:

I bacząc, iż się lud burzy, a Pan Bóg cudo ukazuje, że go poznać nie mogli, ustąpił; a uciekając wpadł w jakieś ścianki i tam się zataił. Jeden poganin, widząc, gdzie wpadł, a śmiejąc się z sług onych, iż z nim gadali, a jego nie poznali, ukazał im ono mieśce miedzy ścianami. A tym czasem pająk siateczki swoje na onę ścianę zapuścił i dziurę onę, którą wlazł Felix, urosztował. Gdy tedy słudzy przybieżeli, a pajęczynę onę na ściankach ujźrzeli, łajać onemu, co ukazał mieśce, poczęli, mówiąc: lada mucha tę pajęczynę przedrze, a Felix tu się cisnąć przerwać by jej nie miał? Rzecz niepodobna, aby on tu był. I bieżąc dalej, do wolnego wyścia i lepszego zatajenia, ś. męczennikowi czas zostawili.

Był Feliks (Szczęsny) zwany męczennikiem, choć męczeńskiej śmierci nie poniósł. Ledwo się jej wywinął, a zasługę jeszcze taką miał, że poratował konającego na pustyni swojego biskupa Maksyma. Udał się tam, za namową anioła, który go uwolnił z kajdan.