13 stycznia. Hilary

Kościół wspomina albo nie wspomina (zwie się to wspomnieniem dowolnym) św. Hilarego z Poitiers, biskupa i doktora Kościoła, autora traktatu o Trójcy (De Trinitate). Zmarł bodaj w roku 367.
Wybrano go na biskupa, mimo że miał żonę. Nie wiem, czy znalazła się ona na XIV-wiecznej ilustracji ukazującej moment ustanowienia go biskupem.

http://saints.bestlatin.net/gallery/hilaire_bnfms.htm

Wikipedia

Wikipedia podaje świętych starszych i nowszych

bł. Franciszek Maria Greco (prezbiter)
św. Glafyra z Amazji (dziewica z IV w.) — Glafyra to ‘piękna, zgrabna, elegancka’.
św. Hilary (biskup Poitiers)
św. Leoncjusz (biskup Cezarei Kapadockiej)
św. Remigiusz (biskup Reims)
bł. Weronika Negroni (mniszka)

Hilary, czyli jaki?

Odmieniamy imię Hilary jak przymiotnik (typu stary), więc możemy się zapytać, co pod greckiem słowem czytać.
Hilary to znaczy: wesoły, pogodny. Poeta Tuwim skojarzył w polszczyźnie Hilarego z roztargnionym, może więc uczonym panem, poszukującym okularów.

https://jarmila09.wordpress.com/2013/03/04/okulary-julian-tuwim/

No to gdy się już pośmialiśmy, to zobaczmy, że umiał ten biskup ujarzmiać zwierzęta strach budzące.

‘St Hilary’, 1365-1367 (1955). Hilary (300-367) was bishop of Pictavium (Poitiers) and considered an eminent doctor of the Western Christian Church. Theodoric’s magnum opus is a collection of panel and wall paintings of saints, prophets and angels, commissioned by King Charles IV of Bohemia for the Chapel of the Holy Cross at Karlstejn Castle. A print from Gothic Painting in Bohemia 1350-1450, by Antonin Matejcek and Jaroslav Pesina, Artia Prague, 1955. (Photo by The Print Collector/Print Collector/Getty Images)

Jakież pożytki płyną ze studiowania retoryki!

Tydzień od 12 stycznia

Kalendarz krakowski Czecha 1868

W roku 1868 układ dni odpowiada rokowi 2020, więc Kalendarze będą nam pomocne, abyśmy widzieli, jakich świętych, jakie imieniny wówczas podawano.
12 stycznia: Honoraty Panny
13 stycznia: Godfrida Wyznawcy
14 stycznia: Felixa Męczennika
15 stycznia: Pawła 1 Pustelnika i Maurus Wyznawca
16 stycznia: Marcella Papieża i Otto Męczennik
17 stycznia: Antoniego Opata
18 stycznia: Pryska Panna

Honorata (zwykle 11 stycznia)

Zmarła bodaj w roku 500, czcigodna siostra św. Epifaniusza. Relikwie w katedrze w Pawii (pierwsze od lewej)

Źródło: http://www.parrocchiadelduomopavia.it/

5 stycznia. Pora na Telesfora

Poważny portal hagiograficzny ŚwięciPańscy.pl przeprasza niniejszym papieża Telesfora (na fresku) i jeszcze kilku męczenników, których żywotów nie znamy, ale świadectwo szanujemy.

Joachim Schäfer – Ökumenisches Heiligenlexikon

O ósmym papieżu Telesforze niewiele wiemy, a to, co nam przekazuje Tradycja (że ustanowił mszę w noc Bożego Narodzenia, siedmiotygodniowy Wielki Post, śpiewanie Gloria, czyli Chwała na wysokości Bogu), chyba kwestionują historycy. Śmierć męczeńską poniósł w roku 136.
Pomylono go z innym Telesforem, męczennikiem afrykańskim, i choć życie skończył 2 stycznia, wspominany jest 5 stycznia (prawosławni 22 lutego). W Kościele zachodnim pamiętano o nim dawniej w Wigilię Trzech Króli.

Mszał rzymski do użytku wiernych, 1874

W Polsce Telesfor

Tak jednak jest, że ktokolwiek w Polsce ma lat 50 i więcej, to Abrahama niekoniecznie widział, ale na hasło Telesfor od razu mówi „Pora na Telesfora” i dziwi się, że jego rozmówcy nie dzielą z nim entuzjazmu do programu dla dzieci z głębokich lat siedemdziesiątych. W szaro-śnieżnych telewizorach niezbyt zresztą wyraźnie było cokolwiek widać.

Znaczenie imienia Telesfor

Franciszek Sowa, Andrzej Vincenz i Henryk Fros SJ podają, że greckie telesphoros znaczy ‘dowiedziony do doskonałości’. Nie był wcale doskonały wuj Telesfor, filister, bohater Domu otwartego nieszczęsnego Michała Bałuckiego.

Pierwsza dekada stycznia (1844)

Oto wyimek ze Złotego ołtarzyka z roku 1844. Książka wydana w Lipsku, ale z imprimatur biskupa rządzącego diecezją wileńską Jana Cywińskiego.

Złoty ołtarzyk, 1844

Zmiany w kalendarzu

W 1844, jak widać: Makary, Daniel, Tytus, Telesfor, Julian, Rygobert, Marcyanna, Agaton.
W 2020 r.:
2 stycznia — Bazylego Wielkiego i Grzegorza z Nazjanzu, biskupów i doktorów Kościoła
5 stycznia — w diecezji łowickiej: bł. Marceliny Darowskiej, zakonnicy
7 stycznia — wspomnienie dowolne św. Rajmunda z Penyafort, prezbitera

Tylko trzej królowie się ostali, a nazywali się Kacper, Melchior i Baltazar.

Królowie, Magowie, Mędrcy

Kewin. Sam w domu

Oczywiście mowa o wielkim irlandzkim świętym — Świętym Kewinie (Caoimhín, łac. Coemgenus; 498–618), tym cierpliwym pustelniku, który na ręce trzymał gniazdującego kosa.

Mieszkał sam w domu, spał sam w łożu w Glendalough.

Czy w Boże Narodzenie będzie w TV jakaś opowieść biograficzna z nutką średniowiecznej hagiograficznej fantastyki? Jeśli nie w Boże Narodzenie, to może 3 czerwca z okazji święta. A łoże (że też się świętym doń zagląda, bo stan jego miarą świętości?) to nazwa pustelni św. Kewina (Kevina).

11 grudnia. Artur Bell

Smutna sprawa. Za każdym razem, gdy katolicki męczennik okazuje się zgładzony przez ochrzczonych. Tak też i z powieszonym w 1643 przez anglikanów angielskim franciszkaninem. Niezłomnie trwał przy Kościele Rzymskim. Kościół Anglii ze złamanym sumieniem i krwią na rękach.

Wikipedia na 11 grudnia

bł. Artur Bell (męczennik)
św. Damazy I (papież)
św. Daniel Słupnik z Syrii
bł. Hugolin Magalotti († 1373; pustelnik i tercjarz franciszkański czczony przez zakonników jako święty za przyzwoleniem papieża Leona III)
św. Maria Maravillas od Jezusa (karmelitanka bosa)

Ksiądz Skarga

Przedkładał do czytania żywot Damaza, papieża. Dziś mówimy: Damazego.

Ciekawiej od Skargi w tygodniku Przegląd pisał Krzysztof Kęciek:

Damazy był jednym z najwybitniejszych biskupów Rzymu starożytności. Położył fundamenty pod przyszłą potęgę papiestwa. Umocnił doktrynę rzymskiego prymatu w Kościele. To za jego pontyfikatu rozpowszechniło się określenie Stolica Apostolska (sedes apostolica). A jednak w 366 r. wybrany został podczas długich i krwawych zamieszek, dzięki przerażającej masakrze. Zwolennicy Damazego zabili co najmniej 137 przeciwników zgromadzonych w bazylice. „Rozwścieczonego tłumu przez długi czas nie można było uspokoić”, napisał pogański historyk Ammianus Marcellinus, współczesny tym dramatycznym wypadkom. Opowiedział też, jak to „Damazy i Ursynus, rozpaleni przekraczającą ludzką miarę żądzą zagarnięcia biskupiego tronu, każdy otoczony grupą popleczników, toczyli ze sobą ostrą walkę” (przeł. Ignacy Lewandowski).

Co za czasy, co za obyczaje. Rzym cesarski miał upaść za 110 lat, ale średniowiecze chyba już się zaczęło. Czyli zmiany. Św. Hieronim z polecenia papieża Damazego przetłumaczył Pismo Święte na łacinę, która stała się urzędowym językiem Kościoła Rzymskiego.

10 grudnia

Za Wikipedią, wspominani:

św. Eulalia z Méridy (męczennica)

bł. Adolf Kolping (prezbiter)

św. Deusdedit z Canterbury (biskup) (zm. 664)

św. Grzegorz III (papież)

bł. Marcin od św. Mikołaja (męczennik)

bł. Marek Antoni Durando (prezbiter)

bł. Melchior od św. Augustyna (męczennik)

św. Milcjades (papież)

Współcześnie najbardziej inspirujący jest Adolf Kolping (1813–1865). Także w Polsce istnieje Dzieło Kolpinga (https://www.kolping.pl/) — tam więcej szczegółów.

Adolf Kolping

Wspomnienie raczej 4 grudnia, tak twierdzi Heiligenlexikon i Wikipedia przy haśle osobowym, ale skoro umieścili go przy 10 grudnia, to niech tu będzie wspomniany, wszak chodzi o osoby przede wszystkim, nie o daty.

9 grudnia. Święty Satyr

To dopiero zestawienie. Satyr przecież w pogańskiej Grecji to leśny bożek na koźlich nogach, z rogami i ogonem (istny diabeł!), frywolny i lubieżny. W Rzymie tych towarzyszy Bachusa utożsamiano lub mieszano w Panem i Faunami. Taki widnieje na stronie tytułowej dzieła Satyr albo Dziki Mąż (1563) Jana Kochanowskiego.

W Żywotach Świętych… ks. Piotra Skargi, jezuity, z roku 1592 przytacza kazanie o św. Satyrze, bracie św. Ambrożego. Współcześnie wspominany w liturgii bodaj 17 września.

Św. Satyr żył w latach 334–378

Święty Satyr tylko imię miał wspólne z mieszkańcem lasów, u Kochanowskiego sojusznikiem przeciwników wycinania puszcz. Był czysty, wstydliwy, w słowiech powściągliwy, w uściech się plugawych słów strzegł.

Biografia po włosku znajduje się na stronie Santi e Beati. Na fresku święte rodzeństwo: Marcelina, Ambroży (w stroju biskupim) i Satyr w szatach prawnika, a nie mnicha, jak moglibyśmy sądzić.

Odwołanie zapowiedzi. Fulton Sheen

Zdawałoby się, że kościelne młyny, mielące powoli, gdy już się obrócą, to nie cofają, a tu taka nowość o potencjalnym błogosławionym arcybiskupie Fultonie Sheenie. Dopiero pisaliśmy, że wkrótce jego beatyfikacja, nawet zapraszano na beatyfikacyjny bankiet (ach, te Stany!)

a tymczasem krążyć zaczął komunikat, że Watykan odkłada (will be postponed) zapowiedzianą beatyfikację.

Niektórzy biskupi zgłosili, że potrzeba jeszcze się zastanowić (asked for further consideration). To bardzo gorący news, ponieważ nawet na Twitterze miejscowego biskupa jeszcze tego nie ogłoszono:

Na stronie https://celebratesheen.com/ konsternacja. Czy kiedykolwiek w historii Kościoła zdarzyło się takie odwołanie zapowiedzianej beatyfikacji? Z jakichkolwiek powodów? Nie wiemy, ale to bardzo interesująca wiadomość.

Zapowiedź beatyfikacji. Fulton Sheen

Beatyfikacja ma się odbyć 21 grudnia 2019 r. My w Polsce byliśmy odcięci od myśli i sławy medialnej arcybiskupa Fultona Sheena (1895–1979). Mówca bardzo amerykański. W Polsce chyba nie wygłoszono ani jednego kazania w Wielki Piątek, żeby ludzie się śmiali z otwierającego obowiązkowego w tamtejszej retoryce żarciku.

Teraz jest dużo lepiej obecny z mediach społecznościowych, tłumaczone na polski są też jego książki. Kopalnią wiedzy i złotych myśli przyszłego błogosławionego jest serwis https://abpsheen.pl/ .