17 listopada. Elżbieta Węgierska

Widzowie serialu Korona królów gotowi może pomyśleć, że Elżbieta Łokietkówna, matka króla Ludwika, a siostra Kazimierza Wielkiego została świętą, bo to zdolna kobieta była. Ale nie.
Ta urodziła się jako córka króla Węgier Andrzeja II i Gertrudy z Meranu (siostry św. Jadwigi Śląskiej, Hedwig von Andechs [15 i 16 października]) 1207 r. w Pożoniu lub w Sárospatak, a zmarła 17 listopada 1231 r. w Marburgu). Pożoń (Pozsony) to dzisiejsza Bratysława.

Wikipedia, By Krzysztof Mizera – Praca własna, CC BY-SA 4.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=39846717

Zwana jest też Elżbietą z Turyngii, bo to było pole jej heroicznej działalności dobroczynnej. To ją za patronkę wzięły ofiarne śląskie i na całym świecie pracujące siostry elżbietanki.
W tym serwisie nie było jeszcze poezji. Oto wiersz jednej z naśladowczyń św. Elżbiety:

Nie chciałaś mieć pięknych szat.
nie one zdobią człowieka,
cóż byłby wart ten świat
bez daru prostego serca.
Ujrzałaś Bożą Twarz,
w Niej tyle cierpienia…
Jestem głodny…
Jestem chory…
Jestem słaby…
Pomóż mi!
Święta Elżbieto, Matko ubogich
daj serce bogate w miłosierdzie Boże.
Daj byśmy innych mogły uszczęśliwiać,
byśmy były śladem dobroci Boga.
Jezus woła: Pomóż mi!
Daj mi siebie! Nie żądaj nic!
Święta Elżbieto – „Napełniona Bogiem”,

Prowadź nas drogą Bożego pokojus. Radosława – Joanna Sobecka
CSSE, Prowincja Poznańska, Poznań, 17 listopada 1995 r. (Źródło)

Wikipedia

św. Anian (zm. 453; biskup Orleanu)
św. Dionizy (biskup)
św. Elżbieta Węgierska
św. Grzegorz Cudotwórca
św. Grzegorz z Tours
św. Hilda z Whitby (ksieni)
św. Hugo(n) z Lincoln (biskup)
męczennicy z Paragwaju: św. Roch González de Santa Cruz, św. Alfons Rodríguez, św. Jan de Castillo

Ksiądz Skarga

Pisze o św. Grzegorzu Cudotwórcy

A jako Abraam z nauki gwiazd do uznania dóbr onych niebieskich sobie pomagał, i z widomych rzeczy, przywodził myśl do niewidomych, tak i ten Grzegorz z Filozofskiej nauki w której się pilniej szczęśliwi od młodości obierał, do wiary świętej i Chrześcijaństwa, opuszczając błędy ojców swoich, widząc iż nauki pogańskie zostać się nie mogły, pomoc sobie czynił. Bo Krasomowskie i Filozofskie rozumy do poznania prawdziwego Boga przywieść nie mogą, gdyż to tylo twierdzą, co rozum ogarnuje.

Patroni krajów. Austro-Węgry

W skład cesarstwa wchodziło wiele krajów i ziem, o których dziś nic nie wiemy, często dlatego, że nie istnieją, pozmieniały granice i weszły w skład innych organizmów państwowych lub inaczej się nazywają.
Galicja ze stolicą we Lwowie dlatego miała za patrona św. Michała Archanioła, że w jakimś zakresie kontynuowała tradycje Rusi Kijowskiej.
W. Ks. Krak. miało za patrona św. Stanisława, bo częściowo kontynuowało państwowość polską, a także dlatego, że w Krakowie to było oczywiste.

Gdzie jest jednak Pobrzeże, gdzie Bukowina z patronem św. Janem z Suczawy, gdzie Triest czczący św. Justa i diecezja Gorycka, której patronami (byli? są?) św. Hermagoras i Fortunat. Jakiż św. Władysław jest patronem Siedmiogrodu? Co to jest kraj Przedarulański? — Po łacinie Cisarulana, dziś mówimy Vorarlberg, najbardziej na zachód położona część Austrii.

16 listopada. Gertruda i Małgorzata

Gertruda i Małgorzata, wiele je od siebie różniło, ale łączy dzień wspomnienia. Pierwsza była mniszką benedyktyńską i mistyczką (zm. 1302), druga — królową Szkocji, matką ośmiorga dzieci.

Wikipedia

św. Agnieszka z Asyżu (dziewica)
św. Eucheriusz z Lyonu (biskup)
św. Gertruda (dziewica)
św. Józef Moscati (lekarz) (również 12 kwietnia)
św. Małgorzata Szkocka (królowa Szkocji)

Ksiądz Wujek

Ksiądz Wujek XVI novembra daje do czytania żywot Judyt, wdowy.

15 listopada. Albert Wielki

Co to był za człowiek! Czy są jeszcze takie umysły? To średniowiecze całkiem ciemne nie było:

Przy wszystkich swoich obowiązkach uniwersyteckich i kościelnych Albert znajdował czas przede wszystkim na to, by badać wszystko, co go otaczało. Nie ma w tym żadnej przesady – ten człowiek interesował się dosłownie wszystkim. Używając dzisiejszych pojęć, można powiedzieć, że interesował się między innymi anatomią, botaniką, zoologią, optyką, medycyną, chemią, geologią, rolnictwem, astronomią. Mówi się, że podróżując po Europie zatrzymywał konie przy każdej napotkanej roślince, przyglądał się jej i opisywał. W ten sposób tworzył pierwsze, jeśli można to tak nazwać, atlasy botaniczne. (Źródło: http://wydawnictwojut.pl/wszystko-jest-ciekawe-czyli-albertus-magnus/)

Albert umarł w 1280 roku, 15 listopada właśnie, parę lat po swoim największym uczniu, Tomaszu z Akwinu. Obaj byli dominikanami.

Wikipedia

św. Albert Wielki (biskup i doktor Kościoła)
św. Artur z Glastonbury (męczennik)
św. Eugeniusz (biskup Toledo)
św. Fintan z Rheinau (mnich i rekluz)
św. Leopold III (margrabia), zw. Pobożnym
bł. Łucja z Narni (tercjarka)
św. Józef Pignatelli (odnowiciel zakonu jezuitów; wspomnienie również 14 i 28 listopada)

Łucja z Narni czy Narnii

Na pewno któryś portal zrobił już z tego news. Jest miejscowość we Włoszech, która się zwie Narni, po łacinie Narnia. Tam żyła dominikanka świecka Lucia Brocadelli (1474–1544), która została beatyfikowana i teraz zwie się Łucją z Narni albo Łucją Narnijską.
Była mistyczką i stygmatyczką, ale gdy stygmaty zniknęły, doznała wielu upokorzeń. Pisała o niej niedawno Elżbieta Wiater.

Piszą i tak, i tak. Okładka książki z księgarni

W skraweczku Belgii święto

W kalendarzu Unii Europejskiej czytamy: Święto Wspólnoty niemieckojęzycznej (nl:Koningsdag, fr:Fête du Roi, de:Festtag des Königs). Jaki to ma związek ze wspomnieniem zmarłego w roku 1136 św. Leopolda, patrona Austrii?

12 listopada. Po Marcinie Marcin

Dawniej, gdy dominowało rolnictwo, a w wolny dzień św. Marcina dobrze wszystkim przyjęła się w brzuszku gęsina, najlepszym pomysłem byłoby przedłużyć święto. Nie chodziło o typowy drugi dzień święta, jak w przypadku Bożego Narodzenia, lecz o dołożenie jeszcze jednego świętego Marcina. A nuż się ktoś nie zorientuje? Oto święty Marcin, ale nie żołnierz i biskup, ale sam papież rzymski.

Uroczystość świętego Marcina, Papieża i Męczennika. Ponieważ na Synodzie w Rzymie potępił herezyą Sergiusza, Pawła i Pyrrusa, kazał go heretycki cesarz Konstans pochwycić podstępnie i przywieść do Konstantynopola; stamtąd wygnano go na półwysep krymski, gdzie po wielu dokuczliwościach poniesionych za wiarę uległ im wreszcie i po śmierci wsławionym został przez Boga wielu cudami. Święte ciało jego przeniesiono później do Rzymu i złożono w kościele św. Sylwestra i Marcina.

Witebsk

Smutne święto katolickiego męczennika Jozafata Kuncewicza. W 1623 r. okrutnie go zamordowali chrześcijanie ortodoksyjni, przeciwnicy unii brzeskiej.

Nigdy więcej bratobójczych męczenników.

11 listopada. Św. Marcin

Święty chrześcijański, ale w imieniu ma Marsa.

Gdy był w gwardii cesarskiej, pół płaszcza dał biedakowi

Zmarł 8 listopada 397 r. Łączył ascezę z życiem czynnym. Święto przez wieki było obowiązkowe, więc utrwaliło się w ludowym kalendarzu. Pod jego wezwaniem jest wiele dawnych kościołów. W Krakowie od ostatnich wieków kościół św. Marcina posiadają ewangelicy. Luter też miał za patrona biskupa Tours.

Patron

Św. Marcin jest patronem: dzieci, hotelarzy, jeźdźców, kawalerii, kapeluszników, kowali, krawców, młynarzy, tkaczy, podróżników, więźniów, właścicieli winnic, żebraków i żołnierzy.

Geografia

Europa w IV wieku, a może cesarstwo? Pochodzący z Panonii (dzisiejsze Węgry) Marcin wiele podróżował.

Que les Eglises d’Orient appellent aussi « saint Martin le Miséricordieux ». Il est né en Pannonie, l’actuelle Hongrie, sur les frontières de l’empire romain où son père était en garnison. A 15 ans, il est soldat, car la loi romaine obligeait les fils de soldats à s’enrôler dans l’armée. Il est muté en Gaule et c’est là, qu’à Amiens, il rencontre le pauvre grelottant à qui il donne son manteau et dont il apprend durant la nuit que c’est le Christ qui lui a fait cette demande. Il hésitait à devenir chrétien, il s’y décide enfin. Il quitte l’armée pour rejoindre saint Hilaire à Poitiers. Avec lui, il fonde le premier monastère des Gaules, à Ligugé, en Poitou. C’est là qu’il sera enlevé par les habitants de Tours qui en font leur évêque. Mais l’ancien soldat devenu chrétien ne s’enfermera pas dans sa cité. Il évangélisera, parcourant les campagnes jusqu’à sa mort, à Candes, sur les bords de Loire. En France, près de 500 localités et bourgades portent son nom.

Źródło: https://eglise.catholique.fr/saint-du-jour/11/11/saint-martin-de-tours/

10 listopada. Święty Monitor

Ksiądz Skarga na 10 listopada poleca czytanie żywota św. Bawona. Już pierwsze zdanie przynosi sporo informacji o jego pochodzeniu, prowadzeniu, nawróceniu i żywota odmienieniu.

Hasbania we Flandryey to dziś Hesbaye w Belgii

Święty Monitor

Tak jest, dziś wspomnienie św. Monitora, dwunastego biskupa Orleanu (zm. 490). Właściwie nie nie wiemy o nim oprócz tego, że istniał i być może popierał rozkrzewianie chrześcijaństwa. Czy imię coś mówi. Może on monitował, czyli zachęcał do dobra? Dziś w Orleanie pamiętają o św. Marcinie, a o Monitorze na stronie diecezji nic nie widać (Il n’y a pas de résultat pour votre recherche).

Sto lat temu

W Neapolu w Kampanii uroczystość św. Andrzeja z Awellinu z zakonu Teatynów odznaczonego tak osobistą świętobliwością, jak płomiennym zapałem o zbawienie współbliźnich. Klemens XI policzy go dla wielu cudów w poczet Świętych. — Pamiątka św. Tryfona i Respicyusza, Męczenników, oraz św. Nymfy, Dziewicy. — W obwodzie Agde męczeństwo św. Tyberyusza, Modesta i Florencyi, co za Dyoklecyana wiele mąk ponieśli.— W Antyochii pamiątka św. Demetryusza, Biskupa, św. Aniana i św. Eustozyusza z 20 towarzyszami. — W Rawennie uroczystość św. Probusa, Biskupa, obdarzonego od Boga darem czynienia cudów. — W Orleanie pamiątka św. Monitora, Biskupa-Wyznawcy. — W Anglii uroczystość świętego Justa, Biskupa, który wysłany na wyspę tę przez św. Grzegorza, Papieża razem z św. Augustynem, Mellitusem i innymi w celu głoszenia Ewangelii, zeszedł tamże z świata tego bogaty w zasługi. — W Melun we Francyi pamiątka św. Leona, Wyznawcy. — W Ikonium w Lykaonii pamiątka św. Tryfenny i Tryfozy, Niewiast, które naukami św. Pawła i przykładem św. Tekli poczyniły wielkie postępy w życiu chrześcijańskiem. — Na wyspie Paros uroczystość św. Teoktysty, Dziewicy.

Kalendarz współczesny

Polski kalendarz liturgiczny zasadniczo 10 listopada wspomina św. Leona Wielkiego, papieża i doktora Kościoła. Żył w wieku V, ale kanonizowany dopiero w 1744 r.

Tiara chyba trochę anachroniczna

7 listopada. Rewolucja

Kościół w Polsce nie wspomina dziś nikogo, państwowo zaś nie świętujemy już rocznicy rewolucji bolszewickiej w Rosji, ale przy tej okazji warto wspomnieć męczenników z wielu narodów. Poniżej ikona „Собор новомучеников и исповедников Церкви Русской” (Sobór nowych męczenników i wyznawców Cerkwi Ruskiej [?]).

Pierwszym był protojerej Joann Koczurow, rozstrzelany 13 listopada 1917 przez „oszalały tłum”. Ikonę omówiono tutaj, a poniżej detal z niej — cierpienia Świętych na Wyspach Sołowieckich.

Wikipedia

Św. Achillas z Aleksandrii (biskup)
św. Engelbert I z Kolonii (biskup) — wielki feudał, zabity przez pewnego hrabiego 7 listopada 1225 r.)
św. Florencjusz (biskup Strasburga na przełomie VI i VII w.)
św. Herkulan z Perugii (zm. ok. 549; biskup i męczennik)
Bł. Łucja z Settefonti (zakonnica)
św. Wilibrord (apostoł Fryzów)

Ksiądz Skarga

7 listopada polecał lekturę żywota św. Kunegundy albo Kingi, Księżny Polskiej (w Polsce się ją wspomina teraz 24 lipca).

Inne źródła

W Padwie złożenie zwłok pierwszego Biskupa tegoż miasta, św. Prosdocyma, którego Apostoł Piotr wyświęcił i tamdotąd wysłał dla głoszenia Słowa Bożego; jaśniał on wielu cnotami i cudami dostąpiwszy błogosł. zgonu. — W Perugii śmierć męczeńska św. Herkulana, Biskupa. — Tegoż dnia uroczystość świętego Amaranta, Męczennika, który swój zwycięski żywot zakończył pod Albi, a teraz jest w posiadaniu wiecznej chwały. — W Melitinie w Armenii męczeństwo św. Hierona, Nikandra i Hezychiusza z 30 towarzyszami, którzy wszyscy ukoronowani zostali podczas prześladowania Dyoklecyańskiego pod prezesem Lyziaszem. — W Amfipolis w Macedonii wspomnienie św. Męczenników Auktusa, Tauriona i Tessaloniki. — W Ankyra śmierć męczeńska Melazippusa, Antoniego i Karina, którzy pod Julianem Apostatą poginęli dla wiary. — W Kolonii uroczystość św. Engelberta, Arcybiskupa, który życie radośnie poświęcił dla obrony wolności Kościoła i posłuszeństwa ku Stolicy Papieskiej. — W Aleksandry i pamiątka św. Achilla, Biskupa, który wszędzie był znanym wedle swej uczoności, gorliwości wiary i świętego życia. — We Fryzyi złożenie zwłok świętego Willibrorda, Biskupa z Utrechtu, którego Papież Sergiusz święty wyświęcił na Biskupa i upoważnił do głoszenia Ewangelii we Fryzyi i Danii. — W Mecu uroczystość św. Rufusa, Biskupa i Wyznawcy. — W Strassburgu uroczystość św. Florencyusza, Biskupa.

Amaranthus to też nazwa zboża, które ma być naszą żywieniową przyszłością.

Plik:Amaranthus cruentus1.jpg
Wikipedia: Szarłat wyniosły

6 listopada. Św. Winok

Kalendarz dla diecezji polskich wciąż ma wolne, to jest nie ma żadnych wspomnień obowiązkowych ani dowolnych:

Wikipedia

498 błogosławionych męczenników hiszpańskich
bł. Antoni Baldinucci (prezbiter)
św. Franciszek de Capillas i Towarzysze (męczennicy chińscy)
bł. Józefa Naval Girbès
św. Kalinik i towarzysze (męczennicy)
św. Leonard z Limoges (eremita)
św. Melaniusz z Rennes (biskup) (również 6 stycznia)

Dawniej w Martyrologium

Łacińskie martyrologium puste nie jest:

Barcinone, in Hispania, sancti Severi, Episcopi et Martyris; qui ob fidem catholicam, confosso per clavum capite, martyrii coronam accepit.
Thinissae, in Africa, natalis sancti Felicis Martyris, qui, confessus et ad tormenta dilatus, alio die (ut refert sanctus Augustinus, Psalmum in ejus festivitate ad populum exponens) inventus est in carcere exanimis.
Theopoli, quae est Antiochia, sanctorum decem Martyrum, qui a Saracenis passi leguntur.
In Phrygia sancti Attici Martyris.
Apud Bergas, in Flandria, depositio sancti Winoci Abbatis, qui, virtutibus et miraculis clarus, etiam fratribus sibi subditis multo tempore ministravit.
Fundis, in Latio, sancti Felicis Monachi.
Lemovicis, in Aquitania, sancti Leonardi Confessoris, qui fuit beati Remigii Episcopi discipulus. Hic, nobili genere ortus, solitariam vitam delegit, et sanctitate ac miraculis claruit; ejusque virtus praecipue in liberandis captivis enituit.

http://www.liturgialatina.org/martyrologium/21.htm

Po polsku, mniej więcej to samo

W Tunisie w Afryce uroczystość św. Feliksa, Męczennika, który po swem pierwszem stałem wyznaniu zachowany został w więzieniu z przeznaczeniem na tortury, lecz już dnia następnego znaleziono go nieżywego, jak to podaje św. Augustyn przy wykładaniu jednego psalmu. — W Teopolis pamiątka 10 św. Męczenników, zabitych przez Saracenów. — W Barcelonie męczeństwo św. Sewera, Biskupa, któremu dla wiary katolickiej gwoździem  przebito głowę. — We Frygii pamiątka św. Attyka. — Pod Bergues we Francyi złożenie zwłok św. Winoka, Opata. Wysoce szanowany dla swych cnót i cudów, mimo to wytrwale pełnił Braciom swym najniższe posługi. — W Fondo pod Rzymem wspomnienie św. Felika, Mnicha. —W Limoges we Francyi uroczystość świętego Leonarda, Biskupa, ucznia św. Remigiusza, Biskupa, który mimo swego znakomitego pochodzenia prowadził jako pustelnik życie takie, że sława jego cnót i cudów daleko się rozeszła. Główną jego troską było uwalnianie więźni.

Ksiądz Skarga wspominał Salomeę

Kiedyś błogosławioną Salomeę (zm. 1268) wspominano 6 listopada, choć teraz (w archidiecezji krakowskiej) 19 listopada. Ksiądz Skarga tak o niej pisał jako o fundatorce klasztoru św. Jędrzeja panienek w Krakowie.

Te panienki to siostry klaryski, a Jędrzeja współcześnie nazywamy Andrzejem.

W Krakowie, przy Grodzkiej ulicy, kościół św. Andrzeja

Święty Winok

Nie mylić z winiakiem. Co to za imię? Straszne, nie sposób tego wypowiedzieć. Franciszek Sowa i prof. Andrzej Vincenz tak je objaśniali:

Winok (Winnoc, Gwynnog) Imię pochodzenia celtyckiego (bretońskiego): Gwynnog; złożone jest z członów: guyn- / guynn- ‘biały, jasny’ i -og / -oc ‘wnuk’. Forma z Win- jest efektem germanizacji celtyckiego imienia.

https://deon.pl/imiona-swietych/winok-winnoc-gwynnog,10214

Wymówić tego nie sposób, zwłaszcza gdy się dowiemy, że to był Winok z Wormhoudt (zm. 6 XI 717). A gdzie to święto? W Bergues, dawniej zwanym Bergues-Saint-Winoc. Znamy to miasto z filmu Jeszcze dalej niż Północ (Bienvenue chez les Ch’tis). I wszystko jasne, przecież standardowy Francuz nie umiał się tam w ogóle dogadać. Pamiętajmy o Bretanii.